پیش بینی خلاقیت نوجوانان تیزهوش با توانایی های هوشی ، سبک های فرزند پروری ، نشاط معنوی و محبوبیت در خانواده

نوع مقاله: علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشگاه آزاداسلامی ، واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران

2 نویسنده مسئول: استاد روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، ایران afrooz@ut.ac.ir

3 استاد روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، ایران

4 استاد روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی ،دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، ایران

10.30495/jwsf.2019.673388

چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه‌ خلاقیت در دانش‌آموزان تیزهوش با نشاط معنوی، میزان محبوبیت والدین، سبک‌های فرزند پروری و ویژگی‌های شناختی است. پژوهش حاضر یک پژوهش کاربردی با استفاده از روش همبستگی است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه پدران، مادران و فرزندان مشغول به تحصیل در مدارس تیزهوشان استان آذربایجان شرقی بودند. بدین منظور کلیه‌ 125دانشآموزان پسر متوسطه‌ اول مدرسه تیزهوشان علامه طباطبائی شهرستان بناب در سال تحصیلی 97-96 با استفاده از نمونهگیری هدفمند انتخاب و با آزمون هوشی وکسلر کودکان ویرایش چهار مورد ارزیابی قرار گرفتند. تعداد 81 دانش‌آموز دارای هوش‌بهر برابر یا بالاتر از 115 در هوش‌بهر کل یا یکی از مقیاس‌های آزمون هوشی وکسلر کودکان ویرایش چهار به عنوان نمونه‌ تیزهوش انتخاب شدند. تحلیل‌های آماری با استفاده از SPSS انجام شد. ابزارهای پژوهشی استفاده‌شده در این پژوهش شامل: پرسشنامه‌های سبک‌های فرزند‌پروری، نشاط‌معنوی، محبوبیت‌والدین، آزمون خلاقیت و آزمون هوشی وکسلر کودکان ویرایش چهار بودند. فرضیه‌ پژوهشی با استفاده از رگرسیون‌ چندگانه آزمون شد. نتایج نشان داد، سبک فرزند‌پروری مقتدرانه مادر (بتای 306/0)، نشاط معنوی (بتای249/0) از عوامل محیطی و هوش‌بهر کل (بتای234/0)  از عوامل شناختی هستند که با خلاقیت رابطه دارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Predicting the creativity of gifted teenagers with intelligence Abilities parenting styles, spiritual happiness and popularity in the family

نویسندگان [English]

  • Jafar Mamaghani 1
  • GholamAli Afrooz 2
  • Bagher Ghobari Bonab 3
  • Sogand Ghasemzadeh 4
1 PhD Student in Psychology and Exceptional Children Education, Islamic Azad University, Research Sciences Branch, Tehran, Iran
2 Correspondent author: Distinguished Professor, Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Iran. afrooz@ut.ac.ir
3 . Professor, Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Iran
4 Associate Professor, Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Iran
چکیده [English]

The purpose of this study was to investigate the relationship between creativity and cognitive abilities of gifted teenager and test the threshold hypothesis. This research was a correlation study. In this research, the students studying in schools of the East Azarbaijan Province were selected as a study population and 125 first-year students of the first grade of Tizhoushan Allameh Tabataba'i in Bonab were selected in educational year of 97-96 study with purposeful sampling as a prototype. The fourth edition of Children's Wechsler Measurement Scale for adolescents was performed. All students studying in schools of East Azarbaijan Province were study population. 125 secondary male students of Allameh-Tabatabee Tizhoshan School in Bonab were chosen as our sample. Students were assessed through WISC-IV and 81 of them having IQ of 115 or more in one of indices of WISC-IV were chosen as the study’s sample. Statistical analysis was performed using SPSS and research instruments used in this study are: questionnaires of popularity of parents, spiritual happiness, parenting Styles, creativity test and WISC-IV. The results revealed that mother’s positive parenting styles (Beta 0/306), spiritual happiness (Beta 0/249) of environmental factors and FIQs (Beta 0/234) of cognitive factors are those that account for creativity.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Creativity
  • IQ
  • popularity of parents
  • spiritual happiness
  • Parenting styles

ارجمند زاده، لیلا .(1393). بررسی رابطه رضامندی زوجیت والدین با محبوبیت، سلامت روان و خلاقیت در فرزندان تیزهوش دبیرستانی. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود.

اسدی، راضیه؛ افروز، غلامعلی؛ غباری بناب، باقر، و قاسم زاده، سوگند .(1394). رابطۀ رضایت زناشویی والدین با میزان محبوبیت آنان در نزد فرزندان با و بدون آسیب شنوایی. فصلنامه توانمندسازی کودکان، سال 6 ،شماره 3) ،15 ،(پاییز 1394 ،90 -82.

افروز، غلامعلی و دلیر، مجتبی. (1395). کمالگرایی در خانواده کودکان تیزهوش. رویش. 5 (4): 29-54.

افروز، غلامعلی؛ کامکاری، کامبیز؛ شکرزاده، شهره؛ و حلت، احمد. (1392). راهنمای اجرا، نمره گذاری و تفسیر مقیاس‌های هوش وکسلر کودکان-نسخه چهارم. نشر علم استادان، تهران.

افروز، غلامعلی .(1389). روان شناسی و تربیت کودکان و نوجوانان. انجمن اولیا و مربیان. 5 (4): 29-54.

پیرخائفی، علیرضا. (1372). رابطه هوش و خلاقیت در بین دانش آموزان پسر مقطع دوم نظری دبیرستانهای شهر تهران. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی تهران.

حسینیان، سیمین؛ پورشهریاری، مه سیما ؛ نصراله کلانتری فاطمه .(1386). ابطه بین شیوه های فرزندپروری مادران و عزت نفس دانش آموزان دختر ناشنوا و شنوا. فصلنامه کودکان استثنائی. 7 (4) 384-367.

شهیدی، شهریار. (1394). روان شناسی شادی: آشنایی با آخرین نظریه ها و پژوهش های علمی (چپ دوم) تهران: نشر قطره.

قدرتی. مهدی (1392). بررسی تحلیلی رابطه‌ی خلاقیت با رضامندی زناشویی در والدین دانش آموزان تیزهوش شاغل در مدارس سمپاد، غیرانتفاعی و عادی شهر تهران . پایان نامه دکترای تخصصی. دانشگاه آزاد تهران واحد علوم و تحقیقات

کریمی، مریم.(1392). تاثیر روابط والدین بر فرزندان. تهران انتشارات سخن.

مازوچی، طاهره؛ آرانی، طیبه سادات؛ عسگری، زینب. (1391). شادی از منظر مکتب اسلام و روان شناسی. مجله سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت، 1 (1): 132-120.

مهر افزا، مهرناز. (1383). بررسی رابطه شیوه‌های فرزند پروری با خلاقیت و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان سال سوم دبیرستان‌های تبریز در سال تحصیلی 83-82. پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تبریز.45, 170

مهری ورنیاب، عادل .(1396). طراحی برنامه جامع مداخلات تقویت نشاط مهنوی و ارزیابی اثر بخشی آن بر کاهش علایم PTSD. پایان نامه دکتری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس تهران.

ملک ملکان، مراد .(1378). بررسی رابطه بین نگرش مادر نسبت به شیوه های فرزند پروری با یادگیری خود تنظیمی و پیشرفت تحصیلی در دانش آموزان سال سوم راهنمایی آباده. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت معلم. تهران.

نقدی، نیره .(1396). رابطه محبوبیت والدین از نظر فرزندان با نشاط معنوی و خلاقیت دانش آموزان دبیرستان های استعداد درخشان. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران. تهران.

Amabile, T. (1997) Entrepreneurial creativity through motivational synergy. Journal of Creative Behavior, 31(1), 18-25.

Amabile, T. (2001). Beyond talent: John Irving and the passionate craft of creativity. The American Psychologist, 56, 333-336.

Bamrind, D. (1991). The influence of parenting style on adolescent competence and substance use, journal .of Early Adolescence, 11, 56, 95.

Baumrind, D. (2005). Patterns of parental authority and adolescent autonomy. New Directions for Child and Adolescent Development, 108, 61-69.

Batey, M., & Furnham, A. (2006). Creativity, intelligence, and personality: A critical review of the scattered literature. Genetic, Social, and General Psychology Monographs, 132, 355–429.

Csikszentmihalyi, M. (1999). If we are so rich, why aren't we happy? American Psychologist, 54(10), 821-827.

Feldhusen, J. F., & Huffman, L. (1988). Practicum experiences in an educational program for   teachers   of   the   gifted.   Journal   for   the   Education   of   the   Gifted,   12,   34-45.

Fletcher, A. C. & Jefferies, B. C. (1999). Parental mediators of associations between parental authoritative parenting and early adolescent substance use. Journal of Early Adolescence, 19(4), 465-487.

Ganji, k., Taghavi. S., and Azimi, F. (2015) the Meta-Analysis of Variables Associated with Creativity. Quarterly Journal of Innovation and Creativity in Human Sciences, 4, 1-49.

Guilford, J. P. (1967). The nature of human intelligence. New York: McGrawHill.

Kaufman, J. C., & Plucker, J. A. (2011). Intelligence and creativity. In R. J. Sternberg, & S. B. Kaufman (Eds.), The Cambridge handbook of intelligence. Cambridge: Cambridge University Press

Kaur, A. (2013). Maslow’s Need Hierarchy Theory: Applications and Criticisms. Global Journal of Management and Business Studies 3, 10. 1061-1064.

Kim, K. H. (2005). Can only intelligent people be creative? Journal of Secondary Gifted Education, 16, 57–66.

Maslow, A. (1954). Motivation and Personality: New York: The Harper Press.

Paulson, S., & Sputa, C. (1996). Patterns of parenting during adolescence: Perceptions of adolescents and parents. Adolescence, 31, 369-381.

Pirkhaefi, A., & Rafieyan, H. (2012) Investigation the relationship between emotional intelligence and mental health of primary school teachers with pupils' creativity in Behshar city. Quarterly Journal of Innovation and Creativity in Human Sciences, 4, 19-35.

Renzulli, J. S. (1988). The multiple menu model for developing differentiated curriculum for the gifted       and       talented.       Gifted       Child       Quarterly, 32(3), 298-309.

Scott, G., Leritz, L. E., & Mumford, M. D. (2004). The effectiveness of creativity training: A quantitative review. Creativity Research Journal, 16(4), 361-388.

Sternberg, R. J. (1999). Handbook of creativity. In R. J. Sternberg (Ed.), Handbook of creativity. Cambridge: Cambridge University Press.

Weiss, L G; Saklofske, D H; Holdnack, J A; and Prifitera, A. (2016). Essentials of WISC-V Assessment (Essentials of Psychological Assessment).London. ISBN-13: 978-1118980873.

Wechsler, D. (2005). Manual du WISC-IV. Paris: ECPA.

Zenasni, F., Mourgues, C., Nelson, J., Muter. C., Myszkowski. N., (2016). How does creative giftedness differ from academic giftedness? A Multidimensional conception.