مطالعه رابطه بین سرمایه فرهنگی با ادراک منزلت اجتماعی دبیران مرد و زن دوره دوم متوسطه شهر بناب در سال 1395

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، گروه جامعه شناسی ، واحد تبریز، ایران

2 استادیار گروه علوم تربیتی ، واحد میاندواب ، دانشگاه آزاد اسلامی ، میاندواب ، ایران

چکیده

چکیده
هدف تحقیق حاضر تعیین رابطه سرمایه فرهنگی با ادراک منزلت اجتماعی دبیران دوره دوم متوسطه شهر
بناب در سال 1395 میباشد. برای این منظور جهت سنجش سرمایه فرهنگی مدل سرمایه فرهنگی پیربوردیو
شامل سه بعد: سرمایه فرهنگی درونی شده (فردی)، عینی و نهادینه شده و برای سنجش ادراک منزلت
اجتماعی دبیران مدل سه بعدی: شامل ابعاد احترام و نفوذ، درآمد و ارزش و اهمیت، تعریف و در این مورد یک
فرضیه اصلی و سه فرضیه فرعی تنظیم گردیده است. جامعه آماری شامل دبیران دوره دوم متوسطه شهر
بناب به تعداد 257 نفر است که حجم نمونه آماری با استفاده از فرمول کوکران 154 نفربرآورد و با استفاده از
نمونه گیری تصادفی سیستماتیک نمونهها انتخاب گردید. ابزار جمعآوری اطلاعات پرسشنامه بوده است. برای
به کار رفت. نتایج حاصل از آزمون فرضیه اصلی نشان میدهد که SPSS تجزیه و تحلیل داده ها نرمافزار
بین سرمایه فرهنگی دبیران دوره دوم متوسطه شهر بناب با ادراک منزلت اجتماعی آنان رابطه معناداری وجود
دارد. همچنین آزمون فرضیات فرعی نشان میدهد رابطه معناداری بین سرمایه فرهنگی دبیران دوره دوم
متوسطه شهر بناب و ابعاد تجسم یافته و نهادی با ادراک منزلت اجتماعی آنان برقرار است.

تازه های تحقیق

---

کلیدواژه‌ها


مقدمه
تعلیم و تربیت انسان از بدو پیدایش مورد توجه بوده اما اهمیت آن در قرون اخیر به طور فزاینده ای آشکار شده
است. در حال حاضر آموزش و پرورش کلید توسعه جوامع محسوب میشود و موفقیت و سعادت ملت ها به
کیفیت تعلیم و تربیت آن ها بستگی دارد. بدون تردید آینده هر کشوری را می توان از وضع کنونی آموزش و
پرورش آن دریافت(غلامی ، 1379 ). اهمیت تعلیم و تربیت به عوامل آن قابل تعمیم است و در میان عوامل
تعلیم و تربیت، معلم مهم ترین عامل تلقی می شود(دهقان، 1376 ). اگر بخواهیم به یک جامعه متعادل و
انسانی برسیم، باید معلم را مورد توجه قرار دهیم(خاتمی، 1376 ).تعلیم و تربیت مردان و زنان توانمند آینده
(کودکان و نوجوانان فعلی ) به معلمانی با انگیزه و کارآمد نیاز دارد. یکی از مؤلفههای ایجاد انگیزه داشتن
منزلت اجتماعی برای این قشر فرهنگی میباشد. معلمی که از منزلت اجتماعی والایی برخوردار باشد، می تواند
الگویی مطلوب برای دانشآموزان باشد. بر اساس مطالعات انجام شده، در کشورهایی که از نظر آموزش و
پرورش پیشرفتهاند، معلمان از منزلت بالایی برخوردارند، شمار داوطلبان این حرفه از بسیاری مشاغل دیگر
بیش تر است. ژاپنیها اعتقاد دارند که شایستگی نظام آموزشی به اندازه شایستگی معلمان آن است (امین
ورزلی، 1379 )؛ بنابراین آگاهی از میزان منزلت معلمان میتواند برای مسؤولان، برنامهریزان، دست اندرکاران
تعلیم و تربیت هدایتگر باشد. سرمایه فرهنگی مجموعهای از روابط، معلومات، اطلاعات و امتیازات است که
فرد برای حفظ کردن یا به دست آوردن یک موقعیت اجتماعی از آن استفاده میکند و یکی از مفاهیمی است
که با منزلت اجتماعی در تعامل و تعادل میباشد. به گونهای که بدون تکیه بر سرمایه فرهنگی نمیتوان برای
ارتقا و توسعه منزلت اجتماعی قشر فرهنگی جامعه اقدام کرد. اینها مبین توجه و سرمایهگذاری در منابع جاری
است تا مقوله سرمایه فرهنگی برجسته شود. بوردیو سرمایه فرهنگی را شناخت و ادراک فرهنگ و هنرهای
.(47 ، متعالی، داشتن ذائقه خوب و شیوههای عمل متناسب میداند(فاضلی، 1386
از دیدگاه هایس در سال 2000 اصطلاح سرمایه فرهنگی عبارت است از بازنمایی جمع نیروهای
غیراقتصادی مثل زمینه خانوادگی، طبقه اجتماعی، سرمایهگذاریهای گوناگون و تعهدات نسبت به تعلیم و
تربیت منابع مختلف و مانند آنها که بر موفقیت آکادمیک (علمی و تحصیلی) تأثیر میگذارد(ابراهیمی
108 ). سرمایه فرهنگی از دیدگاه دیماجو عبارت است از داشتن ذائقههای دارای پرستیژ و توانایی : لویه 1380
: درک و شناخت اشیا یا سبکهای هنری که دارندگان اقتدار فرهنگی به آنها اهمیت میدهند(فاضلی 1386
49 ). به طور خلاصه میتوان گفت داشتن سرمایه فرهنگی کارکردهای مختلفی دارد. اولا کسب مشروعیت از
طریق سایر سرمایهها منوط به تبدیل شدن آنها به سرمایه فرهنگی است. یعنی کسی که به واسطه سرمایه
فرهنگی منزلت دارد میتواند روایت و برداشت خود را از دنیای اجتماعی بر دیگران تحمیل کند. ثانیاً داشتن
مطالعه رابطه بین سرمایه فرهنگی با ادراک منزلت اجتماعی دبیران مرد و زن 137
سرمایه فرهنگی بدان معنی است که فرد می تواند خود را از الزامات زندگی روزمره جدا کند و نوعی گزینش
دلخواه در عرصه فرهنگ انجام دهد. نهایتاً باید به این نکته اشاره کرد که سرمایه فرهنگی برخاسته از منشأ
گوناگون است که عبارتند از: پرورش خانوادگی و اجتماعی(طبقاتی) آموزشهای رسمی و مهارتهای کسب
شده از طریق آن. سرمایه فرهنگی علت و معلول بروز بسیاری از نابرابریهای اجتماعی اقتصادی سیاسی و
فرهنگی است. از آنجایی که خانواده، آموزش و پرورش و دانشگاه از حوزههای مؤثر در نقشگیری سرمایه
فرهنگی مطرح شدهاند و معلمان و دبیران هم به عنوان دارندگان اصلی سرمایه فرهنگی در نظام آموزش و
( پرورش ایران به حساب میآیند. نتایج تحقیقات در ایران(کاظمیپور، 1374 ) و (قاسمینژاد، اسماعیل، 1383
و (افلاکی فرد، 1380 ) نشان میدهد جامعه ایرانی اعتبار بالایی برای حرفه معلمی قائل نیست و حمایتهای
ناکافی از معلمان موجب شده است که از دهه 60 شمسی به بعد منزلت اجتماعی سایر مشاغل بیشتر از این
حرفه باشد. با مطالعه برخی منابع و نوشته ها و هم چنین شواهد موجود در می یابیم که معلمان احترام و منزلت
شایسته خود را نزد دانشآموزان، اولیا، صاحبان مشاغل مختلف و عامه مردم تا حدودی از دست داده اند: به
طوری که نگاه ترحم آمیز به معلمان به صورت امری طبیعی در آمده است. در حال حاضر، عدهای از معلمان نه
تنها به شغل خود افتخار نمی کنند، بلکه معلم بودن به آن ها احساس سرشکستگی می دهد. هم چنین، این
نگرش در جامعه ایجاد شده است که اغلب افرادی که به حرفه معلمی روی میآورند، در تصدی مشاغل دیگر
توفیقی نیافته یا سرمایه ای برای فعالیت های اقتصادی و تجاری نداشتهاند. در چنین شرایطی، منفی بودن
نگرش نسل جوان به شغل معلمی چندان تعجب آور نیست.
توجه به سرمایه فرهنگی در آموزش و پرورش برای تأمین انگیزه لازم و احساس منزلت اجتماعی معلمان
امری ضروری به نظر میرسد در حال حاضر، آموزش و پرورش از میزان سرمایه فرهنگی پرسنل خود اطلاعی
ندارد؟ نمیداند هریک از عوامل (مصرف کالاهای فرهنگی – علاقهمندی به هنر و تئاتر و موسیقی، آشنایی
با زبانهای خارجی، مطالعه مجلات و کتابهای غیر درسی) چه سهمی در ادراک منزلت اجتماعی معلمان ایفا
میکند؟ مطلع نیست آیا سطح تحصیلات نقشی در ادراک منزلت اجتماعی آنان دارد یا نه؟ به تملک کالاهای
فرهنگی علاقه نشان میدهند یا نه؟ عدم توجه یا کمتوجهی به موضوع سرمایه فرهنگی معلمان در آموزش و
پرورش میتواند موجب تشدید کاهش منزلت اجتماعی آنان گردد. کاهش منزلت اجتماعی به معنای از دست
رفتن نیروی انسانی با انگیزه خواهد بود و در بلندمدت آموزش و پرورش با خلأ نیروی انسانی دلسوز مواجه
خواهد شد. آنچه مسلم است کارمند ناراضی و بیانگیزه، بهرهور نخواهد بود و در مدت حضور خود در محل
کارش، نه تنها نفعی به حال سازمان نخواهد داشت بلکه موجب نارضایتی دانشآموزان و والدین آنان، کاهش
افت تحصیلی، تبدیل شدن به دغدغهای برای مدیران بالادستی خواهد شد. فرایند کاهش منزلت اجتماعی
حرفه معلمی در ایران نتایج زیانباری در پی داشته است . که گرایش نداشتن جوانان مستعد به این
138 زن و مطالعات خانواده – شماره 37 - پاییز 96
حرفه(افلاکی فرد : 1380 ) احساس سرخوردگی و اضطراب شغلی(آگیلار وفایی ، 1379 ) کاهش انگیزش
شغلی(کلدی وعسگری، 1382 ) بروز نارضایتی در میان معلمان به صورت اعتصاب و راهپیمایی، کاهش تأثیر
نقش الگویی معلمان برای دانشآموزان و در نهایت ناکارآمدی نهاد تعلیم و تربیت برای پرورش نسل
آینده(معید فر وذهانی، 1384 )، از جمله این پیامدها به شمار میآیند. برای کاهش و حذف چنین پیامدهایی
باید منزلت اجتماعی حرفه معلمی متناسب با نقشها و کارکردهای آن تغییر کند. با توجه به نظریات جامعه-
شناسان و تحقیقات انجام گرفته که بیشتر عوامل مادی را در منزلت و پایگاه اجتماعی افراد دخیل میدانند.
این تحقیق بر آن است تا رابطه سرمایه فرهنگی را با منزلت اجتماعی بررسی کند. پژوهش حاضر با
توجه به دیدگاه بوردیو و تقسیمبندی وی از سرمایه فرهنگی، درصدد پاسخگویی به سؤال زیر میباشد:
آیا بین سرمایه فرهنگی دبیران دوره دوم متوسطه شهر بناب با ادراک منزلت اجتماعی آنان رابطه وجود
دارد؟
اهداف
هدف کلی
تعیین رابطه سرمایه فرهنگی با ادراک منزلت اجتماعی دبیران دوره دوم متوسطه شهر بناب
اهداف اختصاصی
- تعیین رابطه بعد تجسم یافتة(سرمایه بدنی و فردی) سرمایه فرهنگی با ادراک منزلت اجتماعی دبیران
دوره دوم متوسطه شهر بناب
- تعیین رابطه بعد عینیت یافتة سرمایه فرهنگی با ادراک منزلت اجتماعی دبیران دوره دوم متوسطه شهر
بناب
- تعیین رابطه بعد نهادی یا ضابطهای سرمایه فرهنگی با ادراک منزلت اجتماعی دبیران دوره دوم
متوسطه شهر بناب
فرضیه اصلی
بین سرمایة فرهنگی دبیران دوره دوم متوسطه شهر بناب با ادراک منزلت اجتماعی آنان رابطه وجود دارد.
مطالعه رابطه بین سرمایه فرهنگی با ادراک منزلت اجتماعی دبیران مرد و زن 139
فرضیهها
1. بین بعد تجسمیافتة(سرمایه بدنی و فردی) سرمایه فرهنگی با ادراک منزلت اجتماعی دبیران دبیران
دوره دوم متوسطه شهر بناب رابطه وجود دارد.
2. بین بعد عینیتیافتة سرمایه فرهنگی با ادراک منزلت اجتماعی دبیران دوره دوم متوسطه شهر بناب
رابطه وجود دارد.
3. بین بعد نهادی یا ضابطهای سرمایه فرهنگی با ادراک منزلت اجتماعی دبیران دوره دوم متوسطه شهر
بناب رابطه وجود دارد.
تعریف مفهومی متغیرها
سرمایه فرهنگی
سرمایة فرهنگی از دیدگاه بوردیو شامل گرایشها و عادتهای پابرجای زندگی و همچنین صلاحیتهای
تحصیلی و فرهیختگی میداند و معتقد است سرمایه فرهنگی به سه مقوله قابل تفکیک است. الف: سرمایه
فرهنگی درونی شده (فردی) که بیانگر چیزهایی است که افراد میدانند و میتوانند انجام دهند: ب: سرمایه
فرهنگی عینی از جمله کالاهای فرهنگی و اشیای مادی از قبیل کتاب و آثار هنری: ج: سرمایه فرهنگی
نهادینه شده از جمله صلاحیتهای تحصیلی که در قالب مدارک و درجههای تحصیلی نمود عینی پیدا می-
کنند و به دارنده آنها هم از نظر قانونی و هم از نظر عرفی ارزش اجتماعی و تعریف شده میدهند(تاجبخش،
.(136 ،1385
منزلت اجتماعی
نوعى ارزیابی است که بر پایة معیارهای ارزش اجتماعی معتبر در جامعه از پایگاه اجتماعی یک شخص در
ذهن دیگران به عمل میآید و نشان میدهد که پایگاه شخص نسبت به اشخاص دیگر در فضای اجتماعی
412 ). منزلت اجتماعی دارای ابعاد و شاخصهایی مانند احترام و نفوذ، درآمد و ثروت ، کجاست(رفیعپور، 1378
.(8 ، و ارزش و اهمیت میباشد(بیرو، 1374
تعریف عملیاتی متغیرها
سرمایه فرهنگی
سرمایه فرهنگی از منظر بوردیو از یک سو به معلومات کسب شده بر میگردد. مانند با فرهنگ بودن،
فعالیت در حوزه خاصی از دانش و غیره. از سوی دیگر در حالتی عینیت یافته تبلور می یابد مانند اموال
140 زن و مطالعات خانواده – شماره 37 - پاییز 96
فرهنگی از قبیل تابلوها، کلکسیونهای مختلف، اجناس عتیقه و غیره. همچنین در اشکال نهادینه شده مانند
.(334 : مدارک تحصیلی و موقعیتهای شغلی همچون معلمی، پزشکی و غیره(اسمیت، 1380
بوردیو سرمایه فرهنگی را به سه دسته تقسیم میکند:
تجسم یافته (سرمایه بدنی وفردی)
عینی
نهادی
تجسم یافته (سرمایه بدنی وفردی)
در تحقیق حاضر مؤلفههای بعد تجسم یافته (سرمایه بدنی و فردی) سرمایه فرهنگی عبارتند از:
− مهارت ذهنی
− مهارت در بیان مطالب درسی
مهارت ذهنی
در تحقیق حاضر شاخصهای مؤلفه مهارت ذهنی عبارتند از:
− برخوردار بودن از مهارت متنوع و چندگانه در انتقال مفاهیم
− توانایی پاسخگویی فیالبداهه به سؤالات دانشآموزان
− طراحی و تنظیم کردن طرح درس متناسب با نیاز دانشآموزان
مهارت در بیان مطالب درسی
در تحقیق حاضر شاخصهای مؤلفه مهارت در بیان مطالب درسی عبارتند از:
− آسان و راحت ارائه کردن مطالب درسی
− بیان کردن مطالب جدید بدون مشکل
− فهماندن مطالب درسی به دانشآموزان
عینی
در تحقیق حاضر مؤلفههای بعد عینی سرمایه فرهنگی عبارتند از:
− مصرف کالاهای فرهنگی
− تملک کالاهای فرهنگی
− علاقهمندی به هنر
مطالعه رابطه بین سرمایه فرهنگی با ادراک منزلت اجتماعی دبیران مرد و زن 141
مصرف کالاهای فرهنگی
در تحقیق حاضر شاخصهای مؤلفه مصرف کالاهای فرهنگی عبارتند از:
− مطالعه متعدد کتابهای غیر درسی
− مطالعه مجلات و روزنامهها و استفاده از آنها در تدریس
− علاقهمند بودن به فیلمهای هنری و تماشای آنها
− بازدید از موزه یا نمایشگاههای هنری
تملک کالاهای فرهنگی
در تحقیق حاضر شاخصهای مؤلفه تملک کالاهای فرهنگی عبارتند از:
- داشتن کتابهای غیردرسی متعدد در خانه
- داشتن آثار هنری متعدد از قبیل نقاشی و مجسمه در منزل
علاقهمندی به هنر
در تحقیق حاضر شاخصهای مؤلفه علاقهمندی به هنر عبارتند از
− علاقه به تماشای تئاتر
− علاقه به موسیقی و شرکت در دورههای مختلف آموزش موسیقی
− علاقه به نویسندگی و شاعری و داشتن آثار متعدد
− علاقه به نقاشی و خطاطی و داشتن آثار فراوان و زیبای هنری
نهادی
در تحقیق حاضر مؤلفه بعد نهادی سرمایه فرهنگی عبارت است از:
مدرک تحصیلی
در تحقیق حاضر شاخصهای مؤلفه مدرک تحصیلی عبارتند از:
− مدرک تحصیلی شخصی
− مدرک تحصیلی پدر
− مدرک تحصیلی مادر
− مدرک تحصیلی زبان های خارجی
− نوع مدرک تحصیلی
− رشته مورد تدریس
142 زن و مطالعات خانواده – شماره 37 - پاییز 96
منزلت اجتماعی
در تحقیق حاضر ابعاد منزلت اجتماعی بر اساس مدل عبارتند از:
− احترام و نفوذ
− در آمد و ثروت
− ارزش و اهمیت
احترام و نفوذ
در تحقیق حاضر شاخصهای بعد مدرک تحصیلی منزلت اجتماعی عبارتند از:
− بیشتر بودن احترام و محبوبیت معلمان در بین مردم از دارندگان مشاغل دیگر
− در نظر گرفتن معلمان به عنوان الگو توسط دانشآموزان و جوانان
− علاقهمند بودن به شغل معلمی
− برخوردار بودن معلمان از زندگی افتخارآمیز
در آمد و ثروت
در تحقیق حاضر شاخصهای بعد در آمد و ثروت منزلت اجتماعی عبارتند از:
− بالاتر بودن موقعیت اجتماعی معلمان نسبت به دارندگان مشاغل دیگر
− بیشتر بودن حقوق و مزایای معلمان از کارکنان همتای آنان در سایر سازمانها و مؤسسات
دولتی
− کافی بودن حقوق و مزایای دریافتی برای تأمین هزینههای ضروری زندگی
ارزش و اهمیت
در تحقیق حاضر شاخصهای بعد ارزش و اهمیت منزلت اجتماعی دبیران عبارتند از:
− انتخاب کردن شغل معلمی با اختیار و همراه با تمایل درونی خود
− تلقی شدن معلمی به عنوان یکی از مشاغل مهم و با ارزش در جامعه
− مناسب دانستن شغل معلمی برای فرزندان خود
− راضیکننده بودن شغل معلمی برای یک فرد
پیشینه تجربی
تحلیل و بررسی رابطه ابعاد سرمایه فرهنگی و هویت ملی جوانان(نمونه مورد مطالعه: جوانان 81 تا 92 سال
شهر کرمانشاه توسط حیدر خانی و همکارانش در سال 1395 انجام شده است. روش این تحقیق پیمایشی، در
مطالعه رابطه بین سرمایه فرهنگی با ادراک منزلت اجتماعی دبیران مرد و زن 143
جامعه آماری جوانان 18 تا 29 سال شهر کرمانشاه با نمونه آماری 330 نفر با استفاده از پرسش نامه و از طریق
آزمون آلفای کرونباخ بود. یافتههای تحقیق حاکی از آن بود که رابطه مثبت، مستقیم و معنادار بین متغیرهای
مستقل و وابسته پژوهش وجود دارد. بدین صورت که هر چه میزان سرمایه فرهنگی عینیتیافته، سرمایه
فرهنگی تجسمیافته، سرمایه فرهنگی نهادینهشده و میزان کل سرمایه فرهنگی در بین جوانان بیشتر باشد،
گرایش به هویت ملّی بیشتر میشود.
بررسی عوامل اجتماعی موثر بر میزان سرمایه اجتماعی و سرمایه فرهنگی دانشجویان دانشگاه آزاد
اسلامی واحد میاندواب عنوان تحقیقی است که توسط یعقوبی در سال 1394 باجامعه آماری دانشجویان
دانشگاه آزاد واحد میاندواب به تعداد 1520 نفرانجام شده است. روش تحقیق پیمایشی بوده و 279 نفر با
استفاده از نمونهگیری خوشهای چند مرحلهای انتخاب و ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه بوده است.
یافته های تحقیق نشان داد که رابطه معناداری بین درآمد، اعتماد اجتماعی و تعلق به شبکههای اجتماعی
باسرمایه اجتماعی و فرهنگی وجود دارد. همچنین رابطه معناداری بین سطح تحصیلات و سرمایه اجتماعی و
فرهنگی وجود دارد.
بررسی عوامل فرهنگی و اجتماعی مؤثر بر منزلت اجتماعی معلمان عنوان تحقیقی است که توسط ادهم و
شفیعزاده در سال 1393 انجام شده است. روش تحقیق توصیفی- پیمایشی در جامعه آماری معلمان مدارس
مقطع ابتدایی و متوسطه شهر تهران با نمونه آماری 384 نفر که با استفاده از پرسشنامه محققساخته و از
طریق تیتک نمونهای و آزمون فریدمن بود. نتایج آن نشان داد که مهمترین عوامل تأثیرگذار بر منزلت
اجتماعی معلمان شامل اصلاح نگرش جامعه به مصرفکننده بودن آموزش و پرورش ، ارج نهادن به
ارزش های حرفه معلمی در جامعه و قدردانی مادی و معنوی از معلمان، فراهم کردن زمینه مشارکت معلمان
در فعالیتهای اجتماعی- فرهنگی جامعه و اولویت دادن به تعلیم و تربیت در کنار موضوعات مهم و کلان
کشوری بوده است.
در سال 2001 تحقیقی با عنوان بررسی پایگاه حرفه ای و احساس اجتماعی معلمان در آموزش و پرورش
ابتدایی و راهنمایی استرالیا توسط ورنون انجام شده است. هدف عمده در این تحقیق ، بررسی تصورات
حرفه ای معلمان مقاطع ابتدایی و راهنمایی استرالیا از حرفه خودشان نسبت به سایر مشاغل است. این پژوهش
یک جستجوی شخصیتی است، به بررسی مشکلات و انتظارات شغلی معلمان می پردازد و سهم آموزش و
پرورش را در هدایت افراد به سوی مشاغل مناسب ارزیابی می کند. روشهای مختلف بهکار برده شده که از
طریق آن معلمان و دیگر افراد سهیم در امر آموزش در باره مشکلات روحی خود در حرفه معلمی گزارش
داده اند، ارتباط بین گزارش ها و مشاهدات از یک سو و مفاهیم شغلی معلمان از سوی دیگر موضوع مورد
بررسی تحقیق بوده، به عقاید عامه توسط این تحقیقات پاسخ داده شده است.
144 زن و مطالعات خانواده – شماره 37 - پاییز 96
در تحقیق دیگری در سال 2002 با عنوان پایگاه اجتماعی معلمان در تایوان، توسط لی انجام شده که
محقق به بررسی پایگاه اجتماعی معلمان در کشور تایوان و مقایسه پایگاه اجتماعی معلمان تایوان و فعالیت
کاری با دیگر معلمان در سطح بین المللی پرداخته و به این نتیجه دست یافته است که در سطح بین المللی،
معلمی در مقایسه با سایر مشاغل، پایگاه پایینی دارد و این مسأله به مخالفت با نظام، افزایش نیروی کار یا
کاهش کیفیت توانایی آموزشی معلمان منجر گردیده و یک ناهمنوایی را در پایگاه اجتماعی به وجود آورده
است. اما در تایوان، توانایی آموزشی معلمان به طور عمده در سطح بالایی قرار دارد.
در سال 2003 تحقیقی با عنوان جایگاه معلمان در آلمان و ایرلند توسط پرتیچارد انجام شده که محقق
دیدگاه معلمان را در کشورهای اروپایی که درجات صنعتی متفاوتی دارند(جمهوری آلمان و ایرلند) نسبت به
نقش و وضعیت اجتماعی شان بررسی نموده است. و به نتایچ زیر دستیافته است: معلمان ایرلندی نسبت به
معلمان آلمانی دریافت بهتری از وضعیت خود در جامعه دارند و از سوی دیگر معلمان ایرلندی نسبت به
معلمان آلمانی به وضعیت حرفه ای اهمیت کمتری می دهند و سرانجام معلمان ایرلندی اعتماد به نفس
بیشتری از معلمان آلمانی در آموزش به عنوان تعالی وضعیت اجتماعی خود دارند. خلاصه چنین به نظر
می رسد که معلمان در جمهوری فدرال آلمان در مقایسه با همکاران خود در کشورهای کمتر صنعتی، توهمات
خود را درباره حرفه خودشان و نیز دربارة نحوه بهبود کارآیی و پرستیژ زمینه حرفه خود از دست داده اند.
ابزار و روش
این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از حیث روش، توصیفی پیمایشی است. بنابراین در این تحقیق به
صورت کاربردی، تأثیر سرمایه فرهنگی بر منزلت اجتماعی مشخص شده، سپس پرسشنامه آماده شده در
اختیار دبیران قرار گرفت و بعد از بررسی آنها اطلاعات جمع آوری، طبقه بندی و تلخیص گردید.
جامعه آماری
جامعه آماری این تحقیق را کلیه دبیران متوسطه دوره دوم شاغل در مدارس شهر بناب در سال تحصیلی
95-96 تشکیل میدهند. پس از استعلام از مدیریت آموزش و پروش شهر بناب مشخص گردید که تعداد
257 نفر دبیر به صورت رسمی در مدارس متوسطه دوره دوم این شهر مشغول به تدریس می باشند که از این
تعداد 142 نفر زن و 115 نفر مرد بوده اند. روش نمونهگیری از طریق نمونهگیری تصادفی سیستماتیک و با
استفاده از فرمول کوکران 154 نفر به صورت نمونه انتخاب شدند.
مطالعه رابطه بین سرمایه فرهنگی با ادراک منزلت اجتماعی دبیران مرد و زن 145
اعتبار و پایایی ابزار
در این تحقیق به منظور تعیین اعتبار، از اعتبار صوری یا نمادی استفاده شده است . ضریب آلفای کرونباخ
0 به دست آمد. / 0 و 875 / برای پرسشنامه به ترتیب 835
یافته ها
44 نمونه آماری) را زن / 55 درصد نمونه آماری) را مرد 68 نفر از پاسخگویان ( 2 / 86 نفر از پاسخگویان ( 8
11 درصد نمونه آماری) را مجرد، 136 نفر از / تشکیل داده است. بر اساس یافته ها ، 18 نفر از پاسخگویان ( 7
14 درصد نمونه / 88 درصد نمونه آماری) را متاهل تشکیل داده است. 22 نفر از پاسخگویان ( 3 / پاسخگویان ( 3
57 ، درصد نمونه آماری)، بین 36 تا 45 سال، 44 نفر از / آماری) بین 25